معرفی رشته
دانشکده الهیات و معارف اسلامی در سال 1313 ه.ش. در محل مدرسه عالی سپهسالار (شهید مطهری) با نام دانشکده علوم معقول و منقول با سه رشته ادبیات عرب ، علوم معقول و منقول افتتاح شد. این دوره پنج سال به درازا کشید و در سال 1318 دانشکده تعطیل شد. فعالیت دوباره دانشکده در سال 1321 در محل فرهنگستان با دو رشته علوم معقول و منقول از سر گرفته شد و به تدریج توسعه یافت و دو رشته دیگر به نام های زبان و ادبیات عرب و فرهنگ اسلامی بر آن افزوده شد. همچنین در دو رشته معقول و منقول نیز دوره دکتری دایر گردید. در سال 1344 دانشکده علوم معقول و منقول به دانشکده الهیات و معارف اسلامی تغییر نام داد.
دانشکده الهیات و معارف اسلامی هم اکنون دارای گروه های آموزشی علوم قرآن و حدیث، فقه و مبانی حقوق اسلامی، فلسفه و کلام اسلامی، ادیان و عرفان تطبیقی، تاریخ و تمدن ملل اسلامی و فقه شافعی و نیز دو بخش فلسفه دین و عربی و همچنین پژوهشکده تاریخ علم می باشد.گروه های آموزشی در سه مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد و دکتری و بخش فلسفه دین و پژوهشکده تاریخ علم فقط در مقطع تحصیلات تکمیلی دانشجو می پذیرند.
در حال حاضر این دانشکده دارای8 رشته تحصیلی، 57 عضو هیات علمی می باشد.
دانشجویان در این دانشکده برای شناسایی و احیای بخش عظیم دانش های بشری در حوزه علوم و معارف اسلامی آموزش می بینند. تربیت کارشناسان مجرب در حوزه علوم اسلامی به منظور انجام خدمات علمی در نهادهای آموزشی مانند آموزش و پرورش، دایره المعارف ها و مراکز فرهنگی از جمله اهداف این دانشکده به شمار می آید.


فرهیختگان دانشکده
بزرگانی چون مرحومان بدیع الزمان فروزانفر، دکتر محمد محمدی ، سید محمدکاظم عصار، دکتر سیدجلال الدین مجتبوی و نیز آقایان دکتر ابوالقاسم گرجی و دکتر علیرضا فیض در این دانشکده به تعلیم علوم اسلامی همت گماشته اند. این دانشکده همچنین مهد پرورش متفکران وصاحب نظرانی است که برخی از آنان به درجه رفیع شهادت نائل آمده اند، که دکتر سید محمدحسین بهشتی ، استاد مرتضی مطهری ، دکتر مفتح ، دکتر محمد جواد باهنر از جمله این افرادند...
آدرس دانشکده
تهران - خیابان شهید مطهری - نبش خیابان شهید مفتح - دانشکده الهیات و معارف اسلامی پلاک 47
گروههای آموزشی
دانشجویان مقطع کارشناسی در زمینه ادیان مختلف اعم از ادیان ابراهیمی و ادیان شرقی و دینهای خاور دور و نیز فرق و مذاهب اسلامی آشنا میشوند.
در زمینه عرفان نیز بررسی عرفان اسلامی، عرفان بودیزم و عرفان مسیحی مورد بحث میباشد، گرچه به عرفان اسلامی بیشتر توجه میشود.
طول دوره:
تعداد ترم: ۸ ترم
نظام آموزشی: واحدی
طول هر نیمسال: ۱۶ هفته
زمان تدریس: هر واحد نظری ۱ ساعت و هر واحد عملی ۲ ساعت
• نقش و توانایی فارغالتحصیلان:
فارغالتحصیلان این دوره دارای تواناییهای زیر میباشند:
• پاسخگویی به نیازهای جامعه و مراکز فرهنگی و آموزشی و پژوهشی کشور
• انجام امور پژوهشی مورد نیاز در آموزش و پرورش سازمان تبلیغات اسلامی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی صداوسیما و مراکز رایزنی فرهنگی خارج از کشور
• مشاوره در خصوص ادیان و مذاهب دیگر
هدف از ارائه برنامه آموزشی در دوره کارشناسی این رشته تربیت نیروی انسانی متخصص مورد نیاز کشور در مراکر فرهنگی، آموزشی و پژوهشی و اجتماعی همچون آموزش و پرورش، دانشگاهها و مراکر پژوهشی میباشد
طول دوره:
طول دوره کارشناسی رشته تاریخ و تمدن ملل اسلامی به طور متوسط ۴ سال و حداکثر طبق آئین نامههای آموزشی ۶ سال میباشد. هر سال تحصیلی دو نیمسال و هر نیمسال ۱۶ هفته آموزشی را در بر میگیرد. نظام آموزشی این دوره واحدی است و برای هر واحد درس نظری در هر نیمسال ۱۶ جلسه در نظر گرفته شده است.
• نقش و توانایی فارغالتحصیلان:
فارغالتحصیلان این رشته میتوانند در موارد زیر توانایی خود را به کار گیرند:
• کارشناس دروس تاریخ و معارف در آموزش و پرورش
• کارشناس جهت فعالیتهای پژوهشی
• کارشناس برای فعالیت در سازمانها و اداراتی که در ارتباط با اقوام و اقلیتهای مختلف داخلی و خارجی فعالیت میکنند.
مقطع کارشناسی
اهداف گروه:
اهداف این دوره در نظام آموزش عالی کشور عبارت است از:
۱- آشنا کردن دانشجویان با روش تحقیق و پژوهش و منابع اساسی قرآنی و حدیثی
۲- تربیت نیروی انسانی مذهب متعهد و متخصص در معارف قرآنی حدیثی جهت پاسخگویی به نیازهای جامعه و مراکز فرهنگی آموزشی و پژوهشی کشور و به طور کلی ترویج فرهنگ قرآنی در کشور
۳- ایجاد تحول کمی و کیفی در دروس و ارتقای سطح آموزش متناسب با نیازهای اساسی و فراگیر جامعه
۴- گسترش پژوهشهای دینی در حوزه قرآن و حدیث با استفاده از امکانات علمی و روشهای تحقیقی
۵- ایجاد آمادگی علمی لازم برای ادامه تحصیل در مقاطع تحصیلات تکمیلی
طول دوره:
طول دوره کارشناسی به طور متوسط ۴ سال است و بر اساس آئین نامه آموزشی مصوب حداکثر مدت مجاز تحصیل در مقطع کارشناسی پیوسته ۶ سال است و نظام آموزشی مبتنی بر نظام واحدی است. هر سال تحصیلی مرکب از دو نیمسال تحصیلی و ۱۶ هفته میباشد.
• نقش و توانایی فارغالتحصیلان:
فارغالتحصیلان این رشته در زمینههای زیر میتوانند ایفای نقش نمایند:
۱- تدریس در مؤسسات آموزشی، ادارات، ارگانها، مراکز دینی و فرهنگی
۲- تدریس در دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی پس از طی تحصیلات تکمیلی
۳- خدمت در نهادها سازمانها و مؤسسات و مراکز دینی فرهنگی و قرآنی از قبیل وزارت ارشاد اسلامی، سازمان تبلیغات اسلامی، صدا و سیما، سازمان اوقاف و امور خیریه، سازمان فرهنگ و ارتباطات، دارالقرآن کریم و... به عنوان کارشناس و مبلغ معارف قرآنی و حریثی
۴- همکاری با سازمانها و مراکز و مؤسسات پژوهشی و تحقیق به عنوان قرآن پژوه و محقق
مقطع کارشناسی
اهداف گروه:
فقه دانشی است که ریشه در وحی الهی دارد و بر اساس اجتهاد و استنباط در مسیر تعالی و تکامل قرار گرفت و منسجمترین نظام حقوقی را ارائه نمود وتاثیر شگرفت در جهان حقوقی به جا گذاشت. به خصوص فقه امامیه که در قوانین کشورهای اسلامی نیز مؤثر بوده است و قانون مدنی، جزایی، آئین دادرسی و تا حدودی قانون تجارت ایران نیز بر مبنای فقه امامیه نوشته شده است.
هدف از این گروه آموزشی تربیت نیروی متخصص مورد نیاز کشور در مراکز قضائی و کارشناسان حقوقی ادارات و کانون وکلا و مشاوران حقوقی و دفاتر اسناد رسمی، تربیت نیروی مناسب مرکز فرهنگی، آموزشی، پژوهشی، اجتماعی و... همچون آموزش و پرورش، دانشگاهها و مراکز پژوهشی و امثال آن میباشد.
طول دوره:
8 ترم تحصیلی
• نقش و توانایی فارغالتحصیلان:
نیروهای متخصص فارغالتحصیل این رشته میتوانند در مراکز قضائی و حقوقی ادارات و کانون وکلا و مشاوران حقوقی و دفاتر اسناد رسمی، همچنین در مراکز فرهنگی، آموزشی، پژوهشی، اجتماعی و... همچون آموزش و پرورش، دانشگاهها و مراکز پژوهشی ایفای نقش نماید.
اهداف گروه:
هدف از تأسیس این دوره تربیت و تأمین کارشناسان مورد نیاز دستگاه قضائی به ویژه برای رسیدگی به احوال شخصی پیروان مذهب شافعی فراهم آوردن امکان کسب معلومات با شیوه دانشگاهی برای افراد علاقه مندی که امکان تحصیل در حوزهای علمیه را ندارند.
طول دوره:
رشته فقه شافعی به صورت کارشناسی پیوسته بوده و طول دوره، حداکثر و حداقل واحدهایی که دانشجو مجاز به انتخاب آنها در هر نیمسال است شرایط قبولی در هر درس و شرط معدل مشروط شدن و موانع ادامه تحصیل و دیگر مسئولیتهای دانشجویان بر اساس ضوابط مندرج در آئین نامه کلی دوره کارشناسی مصوب شورای عالی برنامهریزی خواهد بود.
در حال حاضر طول هر نیمسال ۱۶ هفته و هر واحد نظری هفتهای ۱ ساعت و هر واحد عملی هفتهای ۲ ساعت میباشد.
• نقش و توانایی فارغالتحصیلان:
فارغالتحصیلان این رشته میتوانند در زمینههای زیر ایفای نقش نمایند:
• تدریس در مدارس و مراکز آموزش و پرورش به ویژه در مناطقی که اهل سنت در آن ساکن هستند.
• تصدی مقام قضا در محاکم به ویژه برای رسیدگی به احوال شخصیه پیروان مذهب شافعی
• اظهار نظر و بیان آرای مذهب شافعی
• ادامه تحصیل و پژوهش در دورههای کارشناسی ارشد و دکتری
• ارائه خدمات مرتبط در ادارات، نهادها و سازمانهای دولتی و خصوصی
اهداف گروه:
هدف از تأسیس این دوره عبارت است از:
• تربیت کارشناسان مورد نیاز کشور به خصوص وزارت آموزش و پرورش جهت تدریس دروس فلسفه و منطق
• پرورش دانش آموختگانی توانمند جهت مقابله با مکاتب فلسفی و الحادی
طول دوره:
رشته فلسفه و کلام اسلامی به صورت کارشناسی پیوسته است و کلیه دروس آن طی ۴ سال یا ۸ ترم ارائه میگردد که بر اساس ضوابط مندرج در آئین نامه کلی دوره کارشناسی مصوب شوری عالی برنامه ریزی و نیز مقررات مصوب دانشگاه تهران اجرا میشود. در حال حاضر طول هر نیمسال درسی ۱۶ هفته و زمان آموزشی هر واحد نظری هفتهای یک ساعت و هر واحد عملی هفتهای دو ساعت است.
• نقش و توانایی فارغالتحصیلان: فارغالتحصیلان این دوره میتوانند در زمینههای زیر ایفای نقش نمایند و بخشی از نیازهای جامعه را مرتفع سازند:
• تدریس در مدارس و مراکز آموزش و پرورش
• ارائه خدمت در سازمانهای علمی و فرهنگی دولتی و خصوصی مانند وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و...
• ادامه تحصیلات عالی و کسب تخصص در رشته فلسفه و کلام اسلامی از طریق دورههای کارشناسی ارشد و دکتری
امکانات دانشکده
جهت جستجو در کتابخانه دانشکده الهیات و معارف اسلامی اینجا را کلیک کنید.
ریاست کتابخانه با "خانم دکتر اعظم پویا زاده" استاد گروه علوم قرآن و حدیث دانشکده الهیات و معارف اسلامی می باشد.
مجله دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران از سال 1337 با نام "علوم معقول و منقول " کار خود را آغازکرد و از سال 1349 با عنوان مجله (مقالات و بررسیها) به کار خود ادامه داد. این مجله در بر گیرنده مقالات تخصصی در تمامی حوزه رشته های موجود در دانشکده می باشد.
در سال 1364 براساس تصمیم متخذ در نشست مورخ 12اسفند 1364، کمیسیون نشریات علمی وزارت فرهنگ و آموزش عالی این مجله درجه علمی - پژوهشی گرفت.
از سال 1388 تابه امروز ،مجله مقالات و بررسیها به 5 مجله علمی پژوهشی مستقل تبدیل شد،که هر یک به یکی از گروههای علمی دانشکده الهیات تعلق دارد و شامل :مجله ادیان وعرفان ،پژوهشنامه تاریخ تمدن اسلامی ،مجله علوم قرآن و حدیث،مجله فلسفه و کلام اسلامی ،مجله فقه و مبانی حقوق اسلامی می باشد.
