
درباره دانشکده
رشته مهندسی عمران یکی از رشتههای اصلی و پرجاذبه گروه فنی و مهندسی و از نخستین رشتههای دانشگاهی است که با تأسیس دارالفنون در سال 1231 شمسی، یعنی آغاز دوره جدید تحصیلات دانشگاهی در ایران، دایر شده است. این رشته در سال 1313 با افتتاح اولین دانشگاه ایران، یعنی دانشگاه تهران، به صورت یکی از رشتههای اولیه دانشکده فنی در آن دایر گردید و با پشتکار و همت اساتید خبره و مجرب موفق شد 12 نفر فارغالتحصیل در سال 1317 داشته باشد.
این رشته در ابتدا به نام رشته «راه و ساختمان» شهرت داشت و از دیگر رشتههای فنی و مهندسی مستقل نبود؛ لیکن در سال 1334 که دانشکده فنی دانشگاه تهران به تأسیس شعباتی مستقل در رشتههای فنی پرداخت، با نام راه و ساختمان از دیگر رشتهها منفک شد و به صورت مستقل به کار آموزشی و پژوهشی ادامه داد. این رشته همواره مستعدترین و باهوش ترین جوانان را به سوی خود جذب کرده است و امروزه بیشتر فارغ التحصیلان آن با کارایی کامل در کشور فعالیت دارند و نقش بارزی را در عمران و آبادانی میهن اسلامی ایفا میکنند.
پس از انقلاب، گروه راه و ساختمان بر اساس سیاستهای انقلاب فرهنگی و نظام جدید دانشگاهی به گروه مهندسی عمران تغییر نام داد و متکفل اجرای رشتهی مهندسی عمران ـ عمران در دوره کارشناسی و گرایشهای سازه، سازههای هیدرولیکی، مکانیک خاک و مهندسی پی و دیگر گرایشهای وابسته به مهندسی عمران در مقاطع تحصیلات تکمیلی گردید.
امروزه دانشکده مهندسی عمران پردیس دانشکدههای فنی دانشگاه تهران یکی از دانشکدههای آموزشی بزرگ است که در حال گسترش و راهاندازی گرایشهای و رشتههای نوین دانشگاهی نیز میباشد. حدود وظایف و وسعت فعالیت این دانشکده در مقایسه با دانشگاههای تخصصی بسیار فراتر از حد یک دانشکده متعارف است و در حال توسعه به سمت دانشکدهای بین المللی در مجتمع دانشگاهی فنی و مهندسی از دانشگاه بزرگ و جامع تهران میباشد.
دانشکده مهندسی عمران همواره در تلاش بوده است که به بهترین نحو ممکن، قسمت عمدهای از نیاز کشور به مهندسین عمران را برآورده سازد. این دانشکده نه تنها تا کنون بیشترین تعداد فارغالتحصیل را نسبت به سایر رشتههای مهندسی در دانشکده فنی یا سایر دانشگاهها داشته است، بلکه به دلیل بالا بودن سطح علمی اساتید و پشتکار دانشجویان، همواره بهترین و متعهدترین مهندسین را به جامعه هدیه کرده است.
تعداد فارغ التحصیلان این دانشکده تا پایان سال 1397 بیش از 6500 نفر میباشد. هم اکنون نیز در حدود 1200 نفر دانشجو در دانشکده مهندسی عمران در مقاطع کارشناسی (لیسانس)، کارشناسی ارشد (فوق لیسانس) و دکتری مشغول به تحصیل میباشند.
رشتهها و مقاطع تحصیلی دانشکده
دوره تحصیلی دانشکده فنی از بدو تأسیس تا سال تحصیلی 45-1344 چهار سال و ارزش آن برابر فوق لیسانس بود. از سال تحصیلی 45-1344 سیستم آموزشی دانشکده به سیستم واحدی تغییر یافت و یک سال به دوره دانشکده افزوده شد. به این ترتیب که پس از پنج سال تحصیل، ارزش تحصیل فارغالتحصیلان، فوق لیسانس (پیوسته) شناخته میشد. از سال 1358 تاکنون دانشجویان از بین دانش آموزان تراز اول کنکور سراسری در مقطع کارشناسی (لیسانس) پذیرفته و به تحصیل میپردازند و برای ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد باید در کنکور ورودی شرکت کرده و پذیرفته شوند.
دانشکده مهندسی عمران دانشکده فنی در دوره کارشناسی تنها دارای یک گرایش مهندسی عمران است تا مهندسین خبره تربیت گردند که در تمام فعالیتهای عمرانی اعم از اجرایی، طراحی، مشاوره و مدیریت تخصص و مهارت کافی داشته باشند.
دانشکده مهندسی عمران، در طول حیات هشتاد ساله خویش، همواره به جهت بهرهگیری از اساتید برجسته و پذیرش دانشجویان زبده توانسته است بهترین و کارآزموده ترین مهندسان را تقدیم این مرز و بوم نماید که اینک هر یک از این دانش آموختگان در گوشهای از میهن اسلامی به خدمت مشغولند و تصدی مسئولیتهای مختلف، از مدیریت چندین وزارتخانه بزرگ تا بالاترین ردههای تخصصی، مهندسی و آموزشی بخشهای مختلف صنعت کشور را بر عهده دارند.
دانشکده مهندسی عمران دانشگاه تهران در حال حاضر دارای 53 عضو هیأت علمی شامل 17 استاد، 15 دانشیار و 17 استادیار است، همچنین 4 نفر از همکاران پیشکسوت نیز به همکاری فعال خود با دانشکده ادامه می دهند.

گرایشهای مهندسی عمران
- مهندسی عمران - عمران (کارشناسی)
- مهندسی سازه (کارشناسی ارشد و دکتری)
- مهندسی زلزله (کارشناسی ارشد و دکتری)
- مهندسی آب و سازه های هیدرولیکی (کارشناسی ارشد و دکتری)
- مهندسی ژئوتکنیک (کارشناسی ارشد و دکتری)
- مهندسی و مدیریت ساخت (کارشناسی ارشد و دکتری)
- مهندسی سواحل، بنادر و سازه های دریایی (کارشناسی ارشد و دکتری)
- مهندسی و مدیریت منابع آب (کارشناسی ارشد و دکتری)
- مهندسی محیط زیست (کارشناسی ارشد و دکتری)
- مهندسی راه و ترابری (کارشناسی ارشد و دکتری)
امکانات آموزشی و پژوهشی
تأسیس قطب عملی مهندسی و مدیریت زیرساختهای عمرانی که به تأئید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری رسیده است، نشان دهنده قابلیتهای ویژه این دانشکده در انجام پژوهشهای تخصصی و بین رشتهای است. همچنین مرکز کامپیوتر و آزمایشگاههای مجهز دانشکده مهندسی عمران، به شرح زیر امکاناتی منحصر به فرد را در اختیار فعالیت های آموزشی و پژوهشی دانشکده قرار میدهند:
- آزمایشگاه روسازی
- آزمایشگاه زمینشناسی مهندسی و مکانیک سنگ
- آزمایشگاه سازه
- آزمایشگاه شناسایی سیستمهای مهندسی
- آزمایشگاه گرافیک رایانهای در مهندسی عمران
- آزمایشگاه محاسبات سریع
- آزمایشگاه محیط زیست
- آزمایشگاه مصالح ساختمانی
- آزمایشگاه مکانیک خاک
- آزمایشگاه مواد و سیستم های مرکب و هوشمند
- آزمایشگاه نقشه برداری
- آزمایشگاه هیدرولیک
قطب علمی مهندسی و مدیّریت زیرساختهای عمرانی
بر اساس سیاستهای توسعه علمی مبتنی بر دانایی محوری که مبنای برنامههای توسعه در کشور قرار گرفته است، در برنامههای سوم و چهارم توسعه اقتصادی و اجتماعی جمهوری اسلامی ایران و سند چشمانداز 20 ساله کشور که مورد تصویب عالیترین مقامات و ارگانهای کشور قرار گرفته است، در هر یک از دانشگاههای کشور که مجموعه تخصصی مناسبی در هر یک از زمینههای علمی وجود داشته باشد، آن مرکز علمی در صورت کسب امتیازات علمی و پژوهشی لازم، از سوی وزارت علوم، تحققیقات و فنّاوری به عنوان قطب علمی در آن زمینه خاص معرفی میگردد. در حال حاضر دانشکده فنّی دانشگاه تهران با داشتن 10 قطب علمی، یکچهارم قطبهای علمی بخش فنّی و مهندسی را به خود اختصاص داده است. یکی از این قطبها که در سال 1384 تشکیل گردید، قطب علمی مهندسی و مدیریّت زیرساختهای عمرانی است که با همکاری اساتید دانشکده مهندسی عمران دانشگاه تهران ایجاد شده است.
زیرساختها، ابنیه فنی یا تأسیسات زیربناییای هستند که خدمات ضروری و پیشنیازهای لازم برای زندگی مطلوب بشر را فراهم میکنند. بنابراین در طراحی، ساخت و بهرهبرداری از آنها مفاهیمی چون قابلیّت اطمینان، امنیّت، مدیریّت بهرهبرداری، تعمیر، نگهداری و نوسازی از اهمیت ویژهای برخوردار هستند. بطور مثال زیرساختها مجموعه سیستمهای بزرگراهها، پلها، راهآهنها، جادههای ترانزیت، شبکههای جمعآوری فاضلاب، سیستمهای آبرسانی، مخازن ذخیره آب، سدها، راههای آبی و بنادر را شامل میشوند. همچنین نیروگاهها، آتشنشانیها، کلانتریها، زندانها، مدارس، مراکز مخابراتی و ساختمانهای دولتی نیز جزئی از زیرساختها محسوب میشوند.
سیر تحولات اجتماعی، اقتصادی، صنعتی و شهری، نگرش جدیدی را در توسعه و بازسازی زیرساختها در سطح ملی و منطقه ای میطلبد. بسیاری از زمینههای مهندسی در بخشهای طراحی زیرساختها سیر تکاملی خود را طی نمودهاند ولی در زمینه برنامهریزی و مدیریت، نگهداری، بازسازی، و ارتقای این بخشها، حرکتها غیرهماهنگ و در برخی مواقع تصادفی بوده است. در طراحی تاسیسات زیربنایی و سازههای وابسته به آنها، بالا بردن اطمینانپذیری مقاومت سازه در مقابل بار لرزهای و کمّی نمودن عدم قطعیتها در طرّاحی از چالشهای مهمّ پژوهشی و اجرایی بشمار میآید. مقابله با بحرانهای حاصل از خرابی و شکست سیستم، شناسایی نقاط آسیبپذیر و پتانسیل خطر در مقابل زمینلرزه و دیگر حوادث غیرمترّقبه مثل سیلاب و خشکسالی و ترکیب تمهیدات سازهای و غیرسازهای در برخورد با بلایای طبیعی و غیرطبیعی نیازمند نگرش و تعامل طبقه متخصّص در ایجاد ساختارهایی است که در قالب این قطب علمی به آن پرداخته میشود.
دستاوردهای اعضای هیات علمی
- برگزیده شدن کتاب طراحی سازههای بتن آرمه دکتر ایرج محمودزاده، استاد دانشکده مهندسی عمران، در بیست و هشتمین جشنواره پژوهش و فناوری دانشگاه تهران (1398)
انتخاب دکتر نوید خادمی به عنوان عضو هیئتعلمی برگزیده آموزشی درششمین جشنواره آموزش دانشگاه(1398) - برگزیده شدن دکتر بنفشه زهرایی و دکتر سارا نظیف در دومین جشنواره ملی زن و علم (جایزه مریم میرزاخانی) (1398)
- انتخاب دکتر سارا نظیف به عنوان پژوهشگر جوان برجسته در مهندسی عمران توسط فرهنگستان علوم (1397)
- انتخاب دکتر سیدمهدی زهرایی به عنوان پژوهشگر نمونه در بیست و هفتمین جشنواره پژوهش و فناوری دانشگاه (1397)
- کسب جایزه مهندسی هیدرولیک در مناطق خشک توسط دکتر کارآموز (1397)
- انتخاب دکتر محمد کارآموز به عنوان پژوهشگر برجسته در بیست و ششمین جشنواره پژوهش و فناوری دانشگاه. (1396)
- انتخاب طرح پژوهشی دکتر مرتضی اسکندری به عنوان طرح پژوهشی بنیادی برجسته در بیست و ششمین جشنواره پژوهش و فناوری دانشگاه. (1396)
- برگزیده شدن دکتر رضا کراچیان در چهارمین جشنواره آموزش دانشگاه به عنوان استاد برگزیده آموزشی از دانشکده مهندسی عمران. (1396)
- اعطای نشان لژیون دونور فرانسه به دکتر کامبیز بهنیا، استاد دانشکده مهندسی عمران. (1396)
- انتخاب طرح پژوهشی جناب آقای دکتر مرتضی اسکندری به عنوان طرح پژوهشی بنیادی برجسته در بیست و چهارمین جشنواره پژوهش و فناوری دانشگاه. (1394)
- انتخاب دكتر سهيل محمدي به عنوان استاد برگزيده بين الملل در جشنواره روز بين الملل دانشگاه تهران. (1392)
این رشته از لحاظ آموزشی با نارساییهایی نظیر کمبود استاد و لوازم کار مواجه است. زیربنای کلیه کارهای عمرانی نقشه برداری است و با توجه به لزوم انجام دادن کارهای عمرانی، فارغالتحصیلان آن سریعا جذب بازار کار میشوند.
وقتی کسی صحبت از سازندگی میکند اولین چیزی که به ذهن هر کس میرسد پل، سد، کارخانه و کارگاه است که ساخت بنای همه اینها بر عهده مهندسین عمران است و به همین دلیل فرصتهای شغلی این رشته در همه جای دنیا بسیار زیاد استدر همه کشور ما نیز که فعالیتهای عمرانی ۳۰ تا ۴۰ درصد کل بودجه کشور را به خود اختصاص میدهد، بازار کار یک مهندس عمران از مهندسین رشتههای دیگر بیشتر است. بویژه این که کشور ما بعد از انقلاب در زمینه مهندسی عمران رشد زیادی داشته است.
با توجه به روند رو به رشد ساخت و ساز بناهای شهری در ایران و احتیاج به مسکن و ساختمان به نظر میرسد بازار کار این رشته همچنان پویا و پرتحرک باشد.
مهندسان معدنی که در سازمان های دولتی استخدام می شوند، مطابق با قانون مدیریت خدمات کشوری حقوق دریافت می کنند. مهندس معدنی هم که در بخش خصوصی فعال است، با توجه به میزان مهارت، توانمندی، تجربه و نوع توافق صورت گرفته با کارفرما، درآمدهای مختلفی دارد. البته نوع کار و بخشی که مهندس معدن در آن مشغول به کار می شود نیز در میزان درآمد او تاثیرگذار است. به عنوان مثال شرایط کار و درآمد در شرکت هایی که در حوزه راهسازی فعالیت می کنند با شرکت هایی که در کار اکتشاف و استخراج معادن هستند، متفاوت است.
در جدیدترین پژوهش صورت گرفته توسط تعدادی از متخصصان شغلی کشور، گروه های مختلف شغلی از نظر درآمدی مورد بررسی قرار گرفته اند. بر این اساس متوسط حقوق و درآمد مهندس معدن در گروههای شغلی مختلف استخراج شده است.
مطابق با این تحقیق حقوق مهندس معدن در گروههای مختلف شغلی به طور متوسط بین ۲۱۰۰۰۰۰تومان تا ۴۷۰۰۰۰۰تومان می باشد.
البته توجه داشته باشید که این تفاوت درآمدها به میزان سابقه کاری، تجربه و تخصص افراد، حوزه های مختلف کاری، نوع شرکت، شهر محل کار و .... بستگی دارد.
تحقیق بالا روی شاغلانی که در استخدام شرکت یا سازمانی (اعم از دولتی یا خصوصی) می باشند، صورت گرفته است. در مورد افرادی که کارآفرین هستند و کار مستقلی در حوزه تخصصی شان، راه اندازی کرده اند، شرایط متفاوت است و آنها با توجه به میزان فعالیت، تخصص، تلاش و پشتکارشان، درآمدهای متفاوتی دارند.
ادامه تحصیل در رشته مهندسی عمران در خارج از کشور طرفداران زیادی دارد و به نوعی بستری برای کسب موقعیتهای شغلی در کشورهای دیگر به حساب میآید. از کشورهایی که بورس تحصیلی مناسبی برای دانشجویان رشته مهندسی عمران در نظر میگیرند، میتوان به ایتالیا و کانادا اشاره کرد. این کشورها بورسیههای تحصیلی زیادی را در این رشته با توجه به بررسی شرایط مالی و همچنین شرایط تحصیلی دانشجویان در اختیار آنها قرار میدهند.
همچنین به خاطر معضلاتی که در رابطه با مسائل محیط زیستی در کره زمین وجود دارد، توجه به برخی گرایشهای مهندسی عمران، مثل مهندسی محیط زیست و منابع آب رشد بسیار زیادی کرده است. به ویژه در کشورهای پیشرفته مانند امریکا، کانادا، آلمان و انگلستان جذب دانشجویان در این گرایشها در مقاطع بالا بسیار زیادتر از گذشته شده است و دانشگاهها بورسیههای تحصیلی مناسبی برای تحقیق و پژوهش در این زمینهها در اختیار دانشجویان علاقهمند قرار میدهند.
فارغالتحصیلان مقطع کارشناسی عمران-عمران، میتوانند در مقطع کارشناسی ارشد در گرایشهای مختلفی که پیشتر به آنها اشاره شد، به تحصیل ادامه دهند. در هر یک از گرایشهای یاد شده زیر شاخههای تخصصیتری وجود دارد که در مقطع دکترای تخصصی به آنها پرداخته میشود. گفتنی است که امکان ادامه تحصیل در تمام گرایشهای مورد اشاره درمقطع کارشناسی ارشد و دکتری در داخل کشور وجود دارد.
یک مهندس عمران باید بسیار اجتماعی و دارای توان ایجاد ارتباط با جمله سایرین باشد چون رشته مهندسی عمران یک رشته گروهی است. یعنی متخصص عمران در محیط کار خود با اقشار مختلف جامعه از جامعه کارگران، تکنسینها و مهندسان رشتههای دیگر سروکار دارد و باید با همه این افراد ارتباط خوبی برقرار کند تا بتواند شاهد پیشرفت و موفقیت کارش باشد.
با توجه به کمیت و کیفیت درسهایی که در این رشته ارایه میگردد، داوطلب باید از توان و دانش برتر در زمینههای ریاضی و فیزیک برخوردار باشد. همچنین توان جسمی، قدرت تجزیه و تحلیل، قدرت تجسم و دقت کافی در بسیاری از مسایل را داشته باشد.
رشته مهندسی عمران دارای دو بعد اجرایی و نظری و آزمایشگاهی است. در این میان عدهای از مهندسین جذب کارهای اجرایی میشوند که در این صورت باید آمادگی کار در کارگاههای داخل و خارج شهر را داشته باشند یعنی برای برنامهریزی و سروکار داشتن با اقشار مختلف مردم آماده باشند و عدهای نیز جذب بعد نظری و آزمایشگاهی مهندسی میشوند که این عده نیز باید آمادگی کارهای محاسباتی، دفتری و آزمایشگاهی را داشته باشند. کارهایی که به ریاضیات قوی و صبر و حوصله بسیار نیاز دارد.
شایان ذکر است که بسیاری از کارها و طرحهای عمرانی در خارج از محیطهای شهری بوده و فعالیت نسبتا زیادی را میطلبد لذا داوطلب این رشته باید علاقمند به کارهای عمرانی بوده و توانایی کار در محیطهای پرجمعیت را داشته باشد.
