دانشکده مهندسی صنايع

بنا بر تعریف مجمع اعتباری مهندسی و تكنولوژی (ABET) , مهندسی مهارتی است كه با استفاده از معلومات ریاضی و علوم طبیعی كه در اثر مطالعه, تجزیه و تمرین كسب شده‌اند, در مورد راه‌های استفاده اقتصادی از مواد اولیه و نیروهای طبیعی در جهت منافع بشر, تصمیم گیری می‌نماید.
امروزه ارتباط تنگاتنگ مهندسی صنایع با سایر رشته‌های مهندسی و مدیریت و همچنین گستردگی زمینه‌های كاربردی این رشته, تعابیر و معانی متفاوتی را در نظر افراد مختلف ایجاد كرده است كه ضروری است به تعریف كلی آن بپردازیم. مهندسی صنایع بهره گیری از اصول و تكنیك‌هایی به منظور بهبود در طراحی و نصب سیستم‌هایی شامل انسان, مواد, اطلاعات, انرژی و تجهیزات كه برای فراهم آوردن امكان تولید كالاها و ارائه خدمات بشكل كارا و اثربخش می‌باشد. برای بررسی, ارزیابی و كاربرد این سیستم‌ها, دانش و مهارت‌های علوم ریاضی, علوم فیزیكی و علوم اجتماعی به همراه فنون و تكنیك‌های طراحی مهندسی مورد نیاز است. فعالیت‌های مهندسی صنایع همانند پلی است كه ارتباط بین اهداف مدیریت و عملكرد عملیاتی سازمان را ایجاد می‌نماید. مهندسان صنایع بیشتر درگیر بهینه سازی و افزایش بهره وری در مدیریت سیستم ها, روش‌ها و تكنولوژی هستند.

مهندسي صنايع، ابزار لازم براي حصول اهداف سازماني را بطور فراگير و سيستماتيك فراهم مي‌آورد و اين نشانگر نقش و اهميت بالاي مهندسي صنايع بعنوان موتور محرك حركت سازمآن‌هاي امروزي است.
سازمان های امروزی در مقابله با تغییرات روزانه و سریع پیشرفت های تکنولوژیکی، اقتصاد مبتنی بر اینترنت و تجارت الکترونیکی و افزایش توقعات مشتریان قرار دارند. در نتیجه نیازمند سازماندهی مجدد خود جهت افزایش رقابت پذیری خود هستند. مهندسان صنایع عموما در پنج محور در این سازمان ها در جهت چابک سازی فعالیت می کنند: کارشناس بهبود فرآیند، تحلیل گر سیستم، مدیریت تغییر و پروژه، کارشناس بهره وری و مدل سازی.

رشته مهندسی صنایع به خصوص در چند دهه اخیر, در راستای پاسخگویی به نیازهای جامعه و تغییر و تحولات محیطی كشور ما, به طور چشمگیر و روز افزونی مورد توجه قرار گرفته است. یكی از مهم‌ترین رویدادهای محیطی كه در حال حاضر در كشور ما در حال وقوع است, انتقال اجباری اقتصادی متكی به درآمدهای ناشی از صادرات نفت, به یك اقتصاد مستقل از درآمدهای نفتی است. از طرف دیگر، با تغییر حركت اقتصادی كشور در جهت اقتصاد غیر متمركز آزاد, نقش مهندسین صنایع بسیار حساس‌تر شده است. در دهه‌های گذشته و با توجه به قیمت ارز و یارانه سنگینی كه دولت در اختیار كارخانجات می‌گذاشت و همچنین كمبود كالا و عدم وجود رقابت, مساله كارآیی و كیفیت نمی‌توانست مطرح باشد، بنابراین مهم ترین عامل موفقیت یك كارخانه، سهمیه ارزی بود كه از دولت دریافت می‌كرد. اما با تغییر شرایط اقتصادی و حذف یا كاهش یارانه و افزایش رقابت, مشكلات جدید صنایع مطرح شد و رفته رفته صاحبان صنایع به این نتیجه رسیدند كه در صورت عدم افزایش كارآیی و بهره‌وری كارخانه و ارتقای كیفیت، قادر به فروش محصولات خود در عرصه رقابت ملی و بین المللی نخواهند بود و چون امكان سرمایه‌گذاری ناگهانی در بازسازی و خرید ماشین آلات و تجهیزات وجود ندارد، ادامه حیات اقتصادی آن‌ها را در گرو استفاده از استانداردها و متدهای بهینه سازی مهندسی صنایع خواهد بود.
از طرفی مدیریت سطوح بالا و میانی اكثر كارخانجات و صنایع و همچنین بسیاری از سازمآن‌های بزرگ خدماتی و بازرگانی در ایران به مهندسین محول شده, چرا كه توان بالقوه فكری و تحلیلی فارغ التحصیلان مهندسی در كشور ما فراتر از فارغ التحصیلان مدیریت است؛ در حالی كه در سایر نقاط دنیا، این گونه مسئولیت‌ها معمولاً به مدیران حرفه‌ای كه تحصیلات ویژه مدیریت دارند واگذار می‌شود. به علت محدودیت امكانات و خریداری تكنولوژی از خارج، نیروی مهندسین عمدتاً در جهت توسعه و طراحی تكنولوژی مصرف نشده است و در نتیجه خلاقیت آن‌ها در جهت حل مشكلات و تصمیم گیری‌‌های استراتژیك و عملیاتی و سیاستگذاری‌‌های مدیریتی به كار گرفته شده است.
بنا بر مطالب گفته شده، صلاحیت و توانایی مهندسین صنایع برای فعالیت در این پست‌‌ها بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته و همه عوامل بالا، دست به دست هم داده تا بازار كار مناسب و رو به رشد گسترده ای را برای فارغ‌التحصیلان و حتی دانشجویان این رشته فراهم آورد. فارغ التحصیلان رشته مهندسی صنایع خواهند توانست با ایجاد کسب و کار های نوین به عنوان کارآفرین و یا در بخش‌های خصوصی و دولتی جذب بازار کار شوند. تنوع مشاغل در رشته‌‌های مهندسی صنایع به حدی است که فارغ التحصیلان می‌توانند در واحد‌های صنعتی و خدماتی کوچک، متوسط و بزرگ برای ساخت و تولید انواع محصولات و خدمات، مشغول کار شوند. بسیاری از شرکت‌های مهندسی مشاور، با استفاده از مهندسین صنایع مجرب توانسته‌اند نسبت به رفع معضلات و گلوگاه‌‌هایی که امروزه در صنایع کشور مشاهده می‌شود اقدام نمایند و با توجه به موضوعات روز در صنعت، مهندسی صنایع توانسته‌است هر چه بیشتر جایگاه و نقش ارزشمند خویش را در سطح کشور و دنیا تثبیت کرده و توسعه دهد. برخی از زمینه‌‌های كاری مشخص مهندسی صنایع در بازار كسب و كار عبارتند از:
- طراحی فرآیند‌ها و ساختار‌های سازمانی.
- مهندسی سیستم‌‌های اطلاعاتی
- مدیریت و برنامه ریزی سیستم‌‌های انرژی
- داده کاوی و هوش مصنوعی
- برنامه ریزی استراتژیك و عملیاتی سازمان
- مدیریت تولید و انبار
- مهندسی لجستیك
- مهندسی سیستم‌‌های كیفیت
- مدیریت مهندسی
- برنامه ریزی سیستم‌‌های محیط زیست
- مدیریت و برنامه ریزی سیستم‌‌های ایمنی
- مدیریت و برنامه ریزی پروژه
- تحلیل بازار و مهندسی مالی
- مهندسی ارزش

برای ایفای نقش موثر در سازمان‌های مدرن مهندسان صنایع لازم است، دارای توانمندی‌های زیر باشند:
- انعطاف‌پذیر اما متمرکز جهت هماهنگ‌سازی خود با تغییرات و قابلیت یافتن راه حل‌های مناسب برای تطبیق با این تغییرات
- قادر به بکارگیری مفاهیم مهندسی صنایع در دنیای واقعی
- داشتن تفکر سیستمی برای درک تاثیر راه کارهای مختلف بر عملکرد کلی سازمان
- درک و تحلیل صحیح از فرایندهای جاری سازمان
- خلاقیت در ایجاد راه کارهای جدید
- مهارت‌های ارتباطی (نظارتی و بیانی)